Posts Tagged ‘Животна средина’

11 Зелени моменти …

Ви одзема само момент … да донесете вистинска одлука … да ги замените лошите навики, со кои предизвикувате негативни последиците врз животната средина, со нови зелени навики …

Денеска е 11.11.2011 година, а ние ви предлагаме 11 зелени моменти:

  1.  Купете украсно стаклено/керамичко шише за течен сапун. За да ја намалите количината на отпад од пластични шишиња која ја создавате во вашиот дом, купувајте течен сапун во големи (економични) пакувања и дополнувајте го вашето убаво шише.
  2. Употребувајте филтер за вода. Престанете да купувате пакувана вода и употребувајте филтер за вода. Со тоа ќе заштедите и ќе ја намалите количината на пластичен отпад кој завршува на депониите.
  3. Јадете повеќе зеленчук и овошје. Со оваа одлука ќе влијаете врз ефектите од глобалното затоплување, бидејќи производството на месни и млечни производи создава голема количина на емисии на јаглерод.
  1. Користете платнени торби. Купете си убава платнена торба од природни материјали (лен, јута, памук) и секогаш имајте ја при рака кога одите да пазарувате. Така ќе заштедите и ќе ја намалите количината на отпад која ја секојдневно ја создавате.
  2. Откажете ја претплатата на „хартии“ кои не ви се потребни. Доколку ви се промениле интересите или можете „хартијата“ да ја најдете на интернет, едноставно откажете ја претплатата. Така ќе ја намалите количината на хартија која секојдневно завршува на депонија.
  3. Внимавајте на топлината. Наместете го загревањето на топлата вода до максимум 120°С. Кога се подготвувате да печете нешто, не ја загревајте рерната подолго од 10 минути. За илустрација, ако секое семејство го намали времето на загревање за еден час годишно, ќе се заштеди енергија доволна за печење на 1.000.000 колачиња.
  4. Внимавајте на потрошувачката на вода. Со едноставна замена на постоечките чешми со нови модели со помал проток, ќе ја намалите количината на употребена вода за 30%. Исто така можете да сметате и на количината вода собрана од вашиот клима уред и да ја употребите за чистење на домот или за наводнување на цвеќињата.
  5. Пешачете. За кратки релации, наместо да седнете во автомобил, изберете пешачење – прошетката е бесплатна, штеди гориво, не придонесува за проширување на озонските дупки и ви помага да останете во добра кондиција.
  1. Помогнете и на природата. Засадете локални билки во вашата градина или на балконот, вклучете се во акциите за засадување на дрва, не ги кинете цвекињата, не оштетувајте ги гранките на дрвата, не ја газете тревата – поголемиот број на “зелени” растенија значи и поголем филтер за планетата земја.
  1. Не бидете алчни. Искористете ги целосно, ако е возможно и неколкукратно, предметите пред да ги фрлите. Пред да купите нешто бидете сигурни дека истото ви е неопходно. Во спротивно само додавате количина на постоечкиот отпад.
  1. Празници без отпад. За време на празниците најголема количина отпад создаваат пакувањата (украсните хартии, украсните кеси, панделки) од подароците. Реупотребете стари хартии и пакувања, или купете рециклирани материјали. Бидете креативни и уникатни.

Кои зелени моменти можете вие да ни ги предложите?

Go Clean

Денес во просториите на ЕУ Инфо Центарот во Скопје се одржа најавениот семинар на тема „Управување со отпадните батерии во земјите на Европската Унија и релевантната легислатива во Република Македонија“. Тој е прв настан од проектот Go Clean, кој има за цел да ја подигне свеста за управување со отпадни батерии, рециклирање и креирање на соодветна структура за спроведување на Законот за управување со батерии и акумулатори и отпадни батерии и акумулатори.

Проектот е поттикнат од Амбасадата на Шведска во Република Македонија и Министерството за животна средина и просторно планирање на Република Македонија, во партнерство со организациите Go Green, 4х4х4 Балкански Мостови и ГРИНЕР, а поддржан од Амбасадите на Норвешка и Република Словачка во Република Македонија и маркетите КАМ Маркет, РАМСТОР, ТИНЕКС и ВЕРО. Проектот

Семинарот го отвори Министерот за животна средина и просторно планирање на Република Македонија, г. Абдулаќим Адеми. Во своето обраќање тој ја назначи важноста на овој проект, како неговиот значаен придонес кон имплементирањето на Законот за управување со батерии и акумулатори и отпадни батерии и акумулатори. Истовремено беше акцентирана поддршката на воспоставувањето систем за собирање на отпадните батерии, кој ќе овозможи искористување на корисните компоненти од овој тип на отпад, но и зачувување на животната средина.

Амбасадорот на Шведска, г. Ларс Вахлунд, во детали ги презентираше фазите и предвидените активности во проекот. Неговото излагање го истакна значењето на подигнувањето на свеста на граѓаните за заштитата на животната средина, но и неопходноста од создавање на заедничка платформа во која сите засегнати страни ќе можат заедно да се информираат, да создадат релации за соработка и заедно да делуваат во заштитата на животната средина. Г. Вахлунд го презентираше и малиот контејнер за отпадни батерии кои ќе се користи во кампањата за собирање на отпадните батерии, а ќе биде поставен во маркетите кои се дел од овој проект, на територијата на Скопје, Куманово и Тетово, почнувајќи од 01.12.2011 година.

Свои излагања имаа и Д-р Снежана Стојковска (која го образложи штетното влијание на составот на батериите врз здравјето на луѓето и врз животната средина), г. Ларс Еклунд, експерт од Шведската агенција за заштита на животната средина, (кој ги пренесе искуствата од применетите практиките во неговата земја) и Раководителот на секторот за управување со отпад г-а. Ана Каранфилова Мазнева (која се задржа Законот за управување со батерии и акумулатори и отпадни батерии и акумулатори и обврските кои произлегуваат од него, со особен осврт на деловите кои се однесуваат на Производителите на батерии). Семинарот беше заклучен со дебата на темата и одговори на прашањата на присутните.

Следен настан од овој проект е Семинарот за млади, кој е планиран за 12.11.2011 година на Економскиот факултет во Скопје.

Фотографии од настанот

Обука посветена на ЕУ политиките поврзани со заштита на природата

Во периодот од 24.10 до 28.10 во Ваљево, Србија, се одржа обука со наслов “Градење на капацитетите на граѓанските здруженија за европските политики наменети за заштита на природата” во организација на IUCN (International Union for Conservation of Nature), во партнерство со ДЕМ од Македонија, ЗЕЛЕНИ од Црна Гора и ДРУШТВОТО ЗА ЗАШТИТА И ПРОУЧУВАЊЕ НА ПТИЦИТЕ од Србија. Целта на обуката беше зајакнување на граѓанските организации од Македонија, Црна Гора и Србија со цел да ја зголемат нивната улога во имплементацијата на клучните Европски политики и стратегии од областа на животната средина.

Одржувањето на обуката е во рамките на проектот “Европски политики и стратегии за заштита на животната средина во југо-источна Европа: Јакнење на капацитетите за имплементација на овие политики и стратегии во Македонија, Црна Гора и Србија”

Учесниците на обуката имаа можност да го дадат својот придонес на темите:

  • Еколошките мрежи
  • Зелени инфраструктури: развојната политика и импликациите во пракса
  • Оцена на влијанија врз животна средина и стратегиска оцена на животна средина
  • НАТУРА 2000
  • Политики за руралниот развој

Пристапување кон ЕУ не е „мазен“ процес за земјите од Западен Балкан, туку долго патување со голем број на предизвици на патот. Процесот вклучува усогласување на националното законодавство со она на ЕУ, обезбедување на неговото спроведување преку воведување на нови акти на национално ниво, вистинско вклучување на сите чинители во процесите на донесување одлуки, подобрување на регионалната соработка, итн. Исто така, подигањето на свеста и градењето на капацитети за спроведување на политиките и стратегиите на ЕУ се од највисока важност за успешноста на процесот на пристапување.

Граѓанските организации се гледаат како движечка сила за трансформација на општеството во земјите од Западен Балкан. Воспоставувањето на тесна соработка и функционална мрежа на граѓанските организации со соодветни квалификации и полни со неопходното знаење е од суштинско значење за постигнување на горенаведените цел. Оваа обука во целост ја исполни поставената цел.

Амбарскиот був – важен и загрозен вид …

ambarski buv

Денеска е Светскиот ден на животните. Со овој пост сакаме да ја подигнеме јавната свест за еколошката важност и неговата улога во животната средина на еден посебен вид, но и да придонесеме кон неговата заштита.

Грабливите птици се важни во еколошката рамнотежа, тие собираат и се хранат со мрши, ја контролираат популацијата на глодарите, но јадат и разни штетници кои се штетни за плодовите. Бувовите кои се хранат во земјоделските области обезбедуваат поволности за луѓето, така што убиваат голем број на мали глодари, кои инаку би можеле да ги јадат посевите во полето или во складиштата.

Амбарски був (Тyto Алба)

Амбарскиот був е специјализирана и многу прилагодена птица, спремна да одговори на нејзината еколошка улога –  ловец на малите цицачи во услови на отворено живеалиште и слаба осветленост. Иако малите цицачи се користат за храна од страна на широк опсег на грабливки, вклучувајќи јастреб-глувчар, некои видови соколи, мачки, ласици и лисици (како и други бувови), ниту еден од овие не лови на ист начин како што тоа го прави амбарскиот був. Амбарскиот був има исклучително силен слух и вид, што го прави многу ефикасен ловец. Се вели дека амбарскиот був всушност може да го слушне срцето на глувчето во соба од 30 квадратни стапки (околу 10м2).

Амбарскиот був е птица на отворени села. Тие обично бараат храна со летање ниско над живеалишта со пасишта, со чести “интервали на лебдење” или седејќи сместени на некоја ограда или во дрвјата на рабовите на полињата. Амбарскиот був се наоѓа во отворени села, каде што има земјоделски површини, стари полиња или бавчи, но сепак повеќе сакаат да бидат во близина на пасишта, мочуришта и ливади. Пред Европското населување, живеалиштето на амбарскиот був веројатно се состоело од дабова савана во непосредна близина на прерија со висока трева.

Исхраната на амбарскиот був се состои главно од мали цицачи, со посебна предност за водените стаорци (Microtus spp.), ѓаволести глувчиња, кртови, млади стаорци, разни видови на глувци, а понекогаш и птици, или жаби и големи инсекти само ако е неопходно. Се проценува дека количината на внесената храна кај возрасните единки се движи од околу 50 до 150 g/ден, што е еквивалентно на 1-3 глувчиња дневно. Се проценува дека едно типично семејство на две возрасни и четири млади единки на амбарскиот був троши околу 1000 глодари во текот на 10-неделното хранење во годината кога младите се во гнездото.

Во секоја матична околина на амбарскиот був најверојатно има и други различни грабливки што јадат мали цицачи, но видовите меѓусебно немаат идентични исхрана или ист метод ловење. Иако постои добар дел од преклопување помеѓу видовите, има малку директна конкуренција затоа што еколошката улога на амбарскиот був е многу уникатна.

Бидете свесни дека …

Овие корисни птици, за жал, се особено подложни на истребување, делумно поради природниот еволутивна селекција, а делумно поради мешање на човекот. Бувовите се под закана и на други активности на луѓето. Тие се изложени на токсични хемикалии во шумарството и земјоделството, а тоа си зема данок кај некои видови бувови. Еден пример е труење со изложеност на инсектицид carbofuran, кој се користи за контрола на епидемијата од скакулци во земјоделските прерии.

Уште поважни се ефектите кои ги имаме како последица на губењето на живеалиштата на бувовите. Урбаниот, индустрискиот и развојот на земјоделството ги уништува живеалиште на повеќето видови на бувови и други автохтони видови, предизвикувајќи големи намалувања на нивната популација, па дури и нивно исчезнување од многу области.

Помош

Ние сме среќни што во Македонија постои организација која се грижи за опстанокот на бувовите во природата, да ги заштитува нивните гнездилишта, нивните млади и нивните ловишта. Целта на организацијата Macedonian Owl Trust е да придонесе за зголемување на фондот на бувовите во нашата земја со организирање на разни акции за поставување на куќички за гнездење на бувови, воспоставување мониторинг на сите евидентирани гнездилишта, прихрана и грижа на младите бувчиња со цел да го напуштат гнездото во поголем број.

Ако и Вие сакате да помогнете, сега е вистинското време. Оваа организација е во подготовка за изградба на куќи за гнездење кои ќе бидат поставени на различни локации во животната средина и ќе помогнат во зачувување и зголемување на бројот на загрозените бувови. Вие можете да донирате дрвени материјали (штици, шпер-плоча или иверица) и алатки и да придонесете во овој процес. Повеќе информации можете да најдете на страницата на Macedonian Owl Trust.

Ние сме дел од настанот Blog Action Day : World Animal Day 2011

CELEBRATE animal life in all its forms by blogging, tweeting and hosting events to celebrate their magnificance and wonder.

Е-отпад? Што? Како? (втор дел)

Е-отпадот не е само обичен отпад. Многуте различни компоненти кои може да се најдат во него отвараат и едно сосема ново поглавје, па наместо тој едноставно да се исфрла на депониите може да се реупотреби или рециклира и повторно да се вклучи во економијата на земјата. Тој во себе содржи корисни елементи кои може да се вратат во трговијата, да придонесат во создавањето на нови работни места и да придонесат во економскиот развој.

Зголемување на стапката на рециклирање на сите електронски уреди не е само императив за заштита на човековото здравје, но исто така и за зачувување на природните ресурси. Предизвикот за планетата е едукација на потрошувачите, развивање на соодветна инфраструктура која го рециклира одговорно е-отпадот и покривање на трошоците.

Еве како одговорното рециклирање на е-отпадот носи голема корист за економијата и за животната средина:

  • Овозможува обновување на вредни метали.

Трите главни материјали кои се добиваат од е-отпадот се металите, стаклото и пластиката. Се смета дека во настанатиот е-отпад има околу 50% необоени метали, околу 5% обоени метали и 20-25% пластика.  Електронските плочи (Printed Wiring Boards – PWB) ја содржат најголемата количина на метали, иако тука се и некои од најпознатите токсични метали во е-отпадот. Постојат 10 до 100 пати повеќе благородни метали во PWBs отколку во еднаква тежина на руда земени од рудник. За илустрација: при традиционалните операции за откопување на злато, компанијата ќе треба да обработи 1 тон руда за да се извади 1 грам злато. Но, преку далеку поедноставни и поевтини процеси на рециклирање, можно е да се извади иста количина на злато од 41 отфрлени мобилни телефони.

Иако некои од извадените метали на крајот завршуваат како парчиња накит или други вредни предмети, најчесто се користат во производството на електрониката за домаќинствата. Во моментов најмногу се обновуваат благородните метали (злато, сребро и платина) и бакарот.

  • Ја чува животната средина и го штити здравјето на луѓето

Со рециклирање не се дозволува е-отпадот да остане долго време на депониите. Тоа значи дека се спречува отровните материи кои ги содржи да се ослободат во атмосферата или да навлезат во земјата и да предизвикаат несакани последици врз животната средина и врз здравјето на луѓето.

Околу 50% од масата на е-отпадот се состои од необоени метали, главно од челик. Собирањето и рециклирањето на овој материјал обично постигнува заштеда од 74% енергија, 76% загадување на водата и 86% загадување на воздухот во однос на примарното производство на челик.

  • Создава нови работни места

Рециклирањето на е-отпадот создава работни места за професионалци кои се занимаваат со рециклирање и поправање, а создава и нови пазари за вредните компоненти кои се издвоени.

Материјалот за рециклирање од отпадот генерира 5-7 пати повеќе работни места, отколку што е потребно при горењето и 10 пати повеќе работни места одколку што е потребно за отстранување во депониите. Во тематската стратегија на ЕУ за превенција и рециклирање на отпадот се смета дека за управување со отпадот и рециклирање на секторот во ЕУ27 обезбедени се 1,2-1,5 милиони работни места. За подобро објаснување, на секои 1000 тони отпадна електроника:

– Депонија – има потреба од еден или помалку работни места
– Рециклирање – 15 отворени работни места
– Поправка – 200 отворени работни места (од друга страна оваа активност нуди и дополнителна можност за студенти или семејства со мали буџети  – можност да си обезбедат ефтини компјутери)

  • Чува место на депониите

Рециклирање на е-отпадот ќе помогне во зачувување на просторот на депониите. Тежината на овој отпад не претставува драматичен проблем, но обемот на овие предмети во депониите е многу значаен, заради нивната големина и цврстината. Рециклирањето ја елиминира потребата да се градат нови големи депонии секоја година, на тој начин избегнувајќи го загадувањето на животната средина, преку воздухот, водата или движењето на камионите, без разлика дали би било искористено времено решение, рурална средина или близина на станбена населба.

Заклучок:

Рециклирањето на суровини од искористена/дотраена електроника е најефикасното решение на растечкиот проблем со е-отпадот. Повеќето електронски уреди содржат различни материјали, вклучувајќи ги и металите, кои можат да бидат обновени за идни употреби. Со демонтирање и обезбедување на повторна употреба, природните ресурси се зачувуваат, а загадувањето на водата и воздухот предизвикано од опасните материи од е-отпадот се избегнува. Покрај тоа, рециклирањето ја намалува количината на емисиите на стакленички гасови предизвикани при производство на нови производи. Тоа едноставно му дава добра смисла и ефикасност  на процесот, а нам ни дава можност да ја задржиме животната средина зелена.

продолжува …

clean up the world

 

 

Животната средина е работа на сите

rabota na site

Европската недела на мобилноста  се одржува веќе девет години и претставува огромната кампања во која земаат учество над 220 милиони луѓе (скоро една половина од Европа) така што на разни начини се претставува алтернативната мобилност и потребата од користење на разни начини  на движење и патување со главна цел – здрав и продуктивен живот на сите граѓани. Оваа година кампањата е во периодот од 16 до 22 септември.

Во прославата на Европската недела на мобилноста директно се вклучуваат и  Институтот РАЗУМ од Софија и 4х4х4 Балкански Мостови од Скопје, со поддршка од Балканскиот Фонд за Демократија, преку реализацијата на проектот „Животната средина е работа на сите“ и акцијата која е градена минатите неколку месеци во Македонија и Бугарија.

Покрај  двете водечки организации, од Македонска страна значајни учесници во оваа акција се и претставниците на граѓанските организации  ОРТ Скопје, ГРИНЕР Скопје, ФЛОРОЗОН Скопје, ИСИГОРИА Скопје, ГОГРИН Скопје, Метаморфозис Скопје, ЛИПА – Куманово, НАТУРА – Липково, ОСОГОВО – Крива Паланка, Информативен Центар Крива Паланка, МАКМОНАТАНА – Националната Канцеаларија УНЕП за Македонија, Балканска Фондација за Одржлив Развој – БФОР, поканети се претставници од скоро сите политички партии учеснички во работата на Собранието на Р. Македонија, а најмногу акцент на оваа иницијатива ќе стават Градот Скопје, Градоначалниците на Општините Куманово и Крива Паланка, и Локалните авторитети од Ќустендил, Перник и Градот Софија.

Една од главните цели на оваа акција е повикување на граѓаните и Локалните власти за унапредување, интензивирање и поддршка на мерките за локални еко-иницијативи од општ интерес за здрав и продуктивен живот на самите граѓани како и на интензивирање и продлабочување на Регионалната и прекугранична соработка помеѓу сите чинителни во општествата, особено младите и општинските институции.  Акцијата која е насловена како „Патувачко шоу“ почна во Скопје на 19 септември во просториите на Градот Скопје и плоштадот Македонија, продолжува на 20 септември во Куманово и Крива Паланка, 21 септември Ќустендил и Перник и завршува на 22 септември со Регионалниот Форум кој  ќе се оддржи во седиштето на Градот Софија.

         

Е-отпад? Што? Како? (прв дел)

„Законот за управување со електрична и електронска опрема и отпадна електрична и електронска опрема“ ја категоризира електричната и електронска опрема како:

1)      големи домашни апарати;

2)      мали домашни апарати;

3)      опрема за информатичка технологија и телекомуникација;

4)      опрема за широка потрошувачка и забавна електроника;

5)      опрема за осветлување;

6)      електрични и електронски апарати (освен големи неподвижни индустриски орудија);

7)      електрични и електронски играчки и опрема за забава и спорт;

8)      медицински апарати (освен апарати кои можат да предизвикаат радијација или инфекција);

9)      инструменти за следење и контрола, и

10)   автомати.

Под е-отпад се подразбира отпад од електрична и електронска опрема.

Светот се соочува со експанзија во развојот на технологијата, па и ние стануваме дел од големото потрошувачко општество – купуваме, трошиме, фрламе … За жал, најчесто нашата непотребна електрична и електронска опрема несоодветно ја отфрламе и таа завршува заедно со останатиот севкупен отпад на градските депонии, на дивите депонии, по подрумите, таваните или на други места – што подалеку од нашите очи.

Дали некогаш сте се запрашале што се случува понатаму со вашиот компјутер, телевизор или друг апарат од домаќинството од кој сте се ослободиле на овој или оној начин ??? Што мислите, какво е нивното влијание врз животната средина и здравјето на луѓето?

За да ве поттикнеме на размислување …

Е-отпадот содржи многу штетни материи, кои негативно влијаат врз животната средина и за здравјето на луѓето и животните доколку неправилно се ракува со истите. Со неадекватно, неодговорно, постапување со ваквиот вид на отпад и негово одложувањe во природата директно ги загадуваме почвата и водата. Особено е важно да се истакне присуството на:

Олово – може да го оштети централниот и периферниот нервен систем на човекот, регистрирани се ефекти на ендокриниот систем, а може да влијае на кардиоваскуларниот систем и бубрезите. Оловото се акумулира во животната средина и има високи акутни и хронични токсични ефекти врз растенијата, животните и микроорганизмите.

Кадмиум – класифициран како токсичен со можен ризик од неповратни ефекти по човековото здравје. Кадмиум и соединенијата од кадмиум се акумулираат во човековото тело, особено во бубрезите, па со текот на времето може да доведат до сериозни оштетувања. Со продолжена изложеност на кадмиум хлорид може да биде предизвикан рак.

Жива – Метилот на живата лесно се акумулира во живите организми и се концентрира низ синџирот на исхрана преку рибата. Метилот на жива има хронични ефекти, и предизвикува оштетување на мозокот.

Хексивалентен хром (VI хром) лесно се апсорбира и произведува различни токсични ефекти во келиите. Хромот VI предизвикува многу јаки алергиски реакции, на пример астматичен бронхит. Хромот VI се смета за генекотоксичен, потенцијално штетен за ДНК.

Бромовани успорувачи на горење на пламенот – редовно се користат во електронски производи како средство за заштита од запалување. Повеќе научни опсервации укажуваат на тоа дека полибромираните дифенилетри (PBDE) дејствуваат на ендокриниот систем. Кога полибромираните бифенили (PBB) ќе се испуштат во животната средина, тие можат да влезат во синџирот на исхрана.

 продолжува …

%d bloggers like this: