Posts Tagged ‘Вода’

Соработка за вода

Print

Исполнувањето на основните човекови потреби, нашата животна средина, социо-економскиот развој и намалувањето на сиромаштијата во голема мера зависат од водата.

Доброто управување со водата е особен предизвик, поради некои од неговите уникатни карактеристики: нерамномерната распореденост во простор и време, многу комплексен хидролошки циклус и пертурбации со бројни ефекти. Брзата урбанизација, загадувањето и климатските промени му се закануваат на ресурсот, додека барањата за вода се зголемуваат, со цел да се задоволат потребите на растечката светска популација (сега повеќе од седум милијарди луѓе) за производство на храна, енергија, индустриски и домашни намени. Водата е заеднички ресурс и нејзиното управување треба да го земе во предвид широкиот спектар на спротивставени интереси. Ова обезбедува можности за соработка меѓу корисниците.

При назначувањето на 2013-та за Меѓународна година на соработка за водата на ОН, Генералното собрание на ОН признава дека соработката е од суштинско значење за постигнување рамнотежа меѓу различните потреби и приоритети и споделување на овој скапоцен ресурс рамноправно, користејќи ја водата како инструмент за мир. Промовирање на соработката за вода подразбира интердисциплинарен пристап земајќи во предвид културни, образовни и научни фактори, но и верски, етички, социјални, политички, правни, институционални и економски димензии.

Што претставува соработката за вода?

Спротивно на општото верување, добрите примери за соработка за вода во голема мера ги фрлаат во сенка конфликтите поврзани со водата. The Indus Waters Treaty, спогодба потпишана од страна на Индија и Пакистан во 1960 година, преживеала три големи конфликти и се уште е во сила и денес.

Потенцијалот за соработка за вода е голем, а користа од неа, без разлика дали во економски, социјални или еколошки услови, е значителна. Сите водни системи се многу сложени, без разлика дали се тоа системи за управување на локално или национално ниво, заеднички меѓународни речни сливови или делови од природен хидролошки циклус. Управувањето со овие системи бара повеќе соучесници, од корисници и менаџери, до експерти во различни дисциплини и донесувачи на одлуки.

Соработката е клучна не само за да се обезбеди одржлива и правична распределба на вода, туку исто така да се поттикнат и одржуваат мирољубиви односи во рамките на и помеѓу заедниците. На владино ниво – различни министерства може да соработуваат и да ја акцентираат важноста на високото ниво на знаење за управувањето со вода и во другите сектори; на ниво на заедницата – корисниците можат да соработуваат преку „здруженија на корисниците на вода“; на прекугранично ниво – институциите за заедничко управување може да помогнат во дистрибуцијата и заштитата на заедничките ресурси; и на меѓународно ниво – различни агенции на ОН можат да работат заедно за промовирање на одржливото управување со водите во целиот свет.

Механизмите за соработка се разликуваат во однос на одлучувачките структури, нивото на учество, правилата и прописите. Тие можат да бидат во форма на неформални договори или формални институции и варираат од ниво на едноставна размена на информации до заеднички механизми за управување.

Advertisements

Во време на избори, ние ја избираме водата

WWD 2013 - fotografii i poezija

Без вода нема ни храна …

Дали знаете што е Water footprint (Воден отпечаток)?

Сите човекови активности користат вода: за пиење, за готвење, за перење, но исто така и најмногу, за производство на храна, хартија, облека, итн.  Water footprint е начин на мерење на нашата директна и индиректна употреба на водата. Water footprint е вкупниот обем на питка вода која се искористила за производство на стоки и услуги консумирани од страна на поединец или една заедница или при производниот циклус на даден бизнис.

Големи количини на вода се потребни за производство на храна

Производство на храната – од житарици, добиток, внатрешен риболов или аквакултура, шуми – бара вода. Оваа вода потекнува од врнежите (зелена вода), кои ни се на располагање или директно или преку влага се зачувана во почвите, или од повлекувањата на водотеците, мочуриштата, езерата и водонепропустливите слоеви (сина вода).

На глобално ниво 70% од сината вода повлекувања одат на наводнување. Наводнуваното земјоделство завзема 20% од вкупното обработливо земјиште, но учествува со 40% во вкупната храна произведена во светот.
За пример, потребни се околу 1500 литри вода за производство на 1 кг пченица и 10 пати повеќе за производство на 1 кг говедско месо. Производство на храна за добитокот, колење и обработка на месото, производството на млеко и други млечни производи бараат големи количества на вода. Ова го прави water footprint на производите од животинско потекло особено висок.

И производите од риба се важен извор на протеини. Производство на риба од реки, мочуришта, и езера, и сè повеќе од аквакултура, учествува со околу 25% во производството на риба во светот.
Аквакултурата е најбрзо растечка гранка во секторот за производство на храна: просечна годишна понуда на риба од аквакултура по глава на жител е зголемена со просечна стапка од 6,6% на годишно ниво помеѓу 1970 и 2008 година. Внатрешното рибарство и аквакултурата не консумираат вода, но им е потребна одредена количина и квалитетот на водата во реките, мочуриштата, езерата и утоки, па оттука се важни корисници на вода.

22 март е Светскиот ден на водата. Направи свесен напор да се намали твојот water footprint на тој ден. Избери храна со помалку вградена вода и сподели го тоа со пријателите и семејството.

Прочитај повеќе:  http://www.unwater.org/worldwaterday/downloads/WWD2012_BROCHURE_EN.pdf

Светски ден на водата 2012 (WWD2012)

Светскиот ден на водата се одржува секоја година на 22 март со цел фокусирање на вниманието врз важноста на водата и  залагање за одржливо управување на слатководните ресурси. Во 1992 година на Конференцијата на ОН за животна средина и развој (UNCED) било препорачано прославување на еден интернационален ден на слатководните ресурси. Генералното собрание на ОН одговорило на препораката со назначување на 22 март 1993 година како прв Светски ден на водата.

Темата за 2012 година е „Светот е жеден бидејќи ние сме гладни“ (The World Is Thirsty Because We Are Hungry) и се фокусира на потрошувачката на вода за производство на храна.

„Светот е жеден поради нашите потреби за храна. Денес, има над 7 милијарди луѓе кои се хранат на планетата и овој број се очекува да достигне 9 милијарди до 2050 година. За да можат да се нахранат сите, прво треба да се обезбеди вода, во доволна количина и со соодветен квалитет. Ние исто така ќе треба да произведеме повеќе храна со користење помалку вода, да ги намалиме фрлањето и загубите на храна, но и да се стремиме кон поодржливи режими на исхрана“ се вели во официјалната брошура на WWD2012.

 

Сите информации поврзани со WWD2012 може да ги најдете на официјалната интернет страна http://www.unwater.org/worldwaterday/. ГРИНЕР го поддржува WWD2012 и следните денови ќе ги посвети на водата.

„Чудото на водата” – можност да освоите 1000 €

Локалното јавно претпријатие “Aguas de Alcázar” (Water Supplier Co.) и The Alonso Quijano School of Writers (од Alcázar de San Juan, во срцето на La Mancha, Шпанија), со желба да придонесат за ширењето на големата важност на “Чудото на водата” како есенцијален ресурс на земјата, го објавуваат ВТОРИОТ ИНТЕРНАЦИОНАЛЕН НАТПРЕВАР НА ВИДЕО-ПОЕМИ  “Aguas de Alcázar” 2012.

Преку овој натпревар, кој се организира на секои две години, “Aguas de Alcázar” сака да спонзорира културни активности на кои во фокусот е водата, истакнувајќи ја нејзината животна важност. Истовремено, преку овој натпревар Alonso Quijano School of Writers сакаат да промовираат примена на нови технологии во полето на информациите и да дадат поддршка и значење на литературниот контекст.

Организаторите би биле горди доколку добијат творби од луѓе од различни култури, националности и возрасти. Тоа би бил најдобар стимул во борбата за подобар свет за сите нас. Сите информации поврзани со натпреварот, вклучително и условите за учество,  може да ги најдете на страниците на организаторите Aguas de Alcázar  и Escuela de Escritores Alonso Quijano.

Гринер – Здружение за зелено општество го поддржува натпреварот и Ве поттикнува да земете учество.

Црната вода …

Пред некој ден, на вести имаше прилог за истекување на отпадна вода од депонијата Дрисла во Маркова Река и изјава на првиот човек на ЈП „Дрисла“, во која меѓудругото тој вели „Таа во принцип изгледа страшно, мислам, водава кога ќе ја видите црна, но таа е црна затоа што поминува низ отпадот. Таа сигурно содржи опасни материи, дефинитивно, како што содржи секоја канализациона цевка, да кажеме, сигурно концентрациите се поголеми.“ Целосната изјава и прилог за настанот може да погледнете на следниот линк.

Не сакајќи да останам рамнодушна на она што се случува со животната средина би сакала да укажам што всушност се наоѓа во таа отпадна вода и зошто таа не само што изгледа страшно, туку е навистина страшна за околината и за здравјето на луѓето.

Главните потенцијални влијанија врз животната средина поврзани со исцедокот од депонијата се загадувањата на подземните и на површинските води. Во депонија која добива мешавина на општински, комерцијалeн и мешовит индустриски отпад, но исклучува значителни износи на специфичeн хемиски отпад, исцедокот од депонијата може да се карактеризира како воден раствор на четири групи на загадувачи:

  • Растворени органски материи – алкохоли, киселини, алдехиди, шеќери со краток синџир итн.
  • Неоргански макрокомпоненти – калциум, магнезиум, натриум, калиум, амониум, железо, манган, алуминиум, хлориди, сулфати и водород карбонат.
  • Тешки метали: кадмиум, хром, жива, бакар, олово, никел и цинк.
  • Ксенобиотични органски соединенија (XOCs) како што халогенирани органски соединенија (ПХБ[1], диоксини) со потекло од домаќинствата или индустриските хемикалии. Овие соединенија, меѓудругото, вклучуваат и различни ароматични јаглеводороди, феноли, хлорирани алифатски соединенија, пестициди и пластификатори.

Во исцедокот од депониите може да се најдат и други соединенија, како на пример борати, сулфиди, арсенати, селенати, бариум, литиум и кобалт.

Табелите[2] подолу ги покажуваат можните здравствени ефекти на некои хемикалии кои можат да се најдат во отпадот од домаќинствата и кои завршуваат во депонија. Ако истите не се правилно контролирани може да „истечат“ во животната средина, во форма на исцедок од депонијата. Во нашиот случат тоа е „црната вода“ која се влева во реката.

Табела 1:

Хемикалија

Извор

Здравствени ефекти при  акутна изложеност

Толуен/ксилен

Лепила и бои

Еуфорија, конвулзии, кома …

Феноли и крезоли

Бои

Огнена болка во устата и грлото, гадење, повраќање, дијареа …

Бензен

Растворувач, почетен материјал во хемиските производства

Единечна изложеност веројатно нема да предизвика проблем.

Никел

Производство на батерии, боење на керамика и стакло

Кожа – иритација и дерматитис
Голтање – стоматитис, гингивитис и можна дијареа.

Кадмиум смеси

Бои и батерии

Голтање – мали количини – гадење и дијареја во рок од 15-30 минути. Поголеми количини влијаат на метаболизмот на калциум и цинк, предизвикува фацијален и пулмонален едем.
Кожа – иритација.

Олово

Оловна боја, керамика, козметика

Опасни болки во стомакот, дијареа со црна столица, повраќање, хипотензија, грчеви, главоболка, конфузија, сонливост, кома …

Жива

Лампи, термометри

Крвава дијареа, дехидрација, циркулаторен колапс, протеинурија и ренална инсуфициенција…

Табела 2:

Хемикалија

Здравствени ефекти при хронична изложеност

Толуен/ксилен

Вентрикуларни аритмии, хепатална и бубрежна некроза

Феноли и крезоли

Ренална инсуфициенција

Бензен

Хематолошки абнормалности

Никел

Кадмиум смеси

Пареи – анемија, оштетување на бубрезите, можен рак на простатата и на белите дробови.

Олово

Анорексија, болки во стомакот и запек. Токсичен мегаколон, главоболки, замор, депресија, проксимална ренална тубуларна дисфункција, хронична нефропатија и хипертензија.

Жива

ЦНС (централен нервен систем) – раздразливост, тресење, губење на меморијата, напади, кома
Респираторни – некротизирачки бронхитис, белодробен едем, ARDS, белодробна хеморагија.
ГИ (гастроинтестинален) – метален вкус, повраќање, дијареа, стоматитисБубрежни – протеинурија, хематурија и акутна ренална инсуфициенција
Хематолошки – тромбоцитопенија …

Напоменувам дека информациите презентирани во овој пост не се однесуваат директно на составот на исцедокот од депонијата Дрисла, туку даваат генерални информации за најчестите загадувања од депониите и имаат за цел да го привлечат вниманието кон превземање на мерки за заштита на животната средина, со цел заштита на нашето здравје. Истовремено уште еднаш укажувам на потребата од правилно и одговорно управување со отпадот.

Останува да веруваме дека колекторот кој ќе го прочистува исцедокот од Дрисла ќе биде готов за два месеца и да се надеваме дека никогаш повеќе нема да ја видиме оваа слика со црна вода.


[1] ПХБ или Полихлорираните бифенили се среќаваат во е-отпадот, кој завршува на депониите. Тие многу се користат при производството на трансформатори и во кондензатори. Токсични се и може да имаат сериозни ефекти врз црниот дроб, нервниот и репродуктивниот систем и може да предизвикаат рак .

[2] Табелите се превземени од следниот линк

Продолжуваме да се грижиме за водата … за нас…

Иако денеска официјално го затвораме настанот „Недела на водата – блогираме за водата“, еден од настаните поврзани со Светскиот ден на водата 2011, нашите активности поврзани со водата продолжуваат.

За жал, колку и да се фокусира светската јавност кон заштитата и заштедата на чиста вода, не се намалува бројот на оние кои ја загадуваат или нерационално се однесуваат со неа. Сведоци сме и на еколошки катастофи предизвикани од луѓето, кои ја уништуваат природата и природните ресурси. Тоа директно го погодува човештвото, но и целиот растителен и животински свет. Сè поголема е листатa на прекрасни примероци кои се ставени на листата за заштита и видови кои засекогаш исчезнуваат од површината на Земјата. Застрашувачки се и бројките кои покажуваат колку луѓе секојдневно умираат поради недостатокот на чистата вода за пиење.

Во изминатава недела се обидовме барем малку да придонесеме во подигнување на свеста за важноста на водата. Пишувавме дека водата не само што е дел од нашето секојдневние и е насекаде околу нас, туку таа е всушност и најголемиот дел од нас. Потенциравме дека со грижата за нејзе, всушност се грижиме за себе.

Ве повикуваме заедно да продолжиме со активностите заштита и заштеда на водата. Имаме одговорност кон идните генерации да не дозволиме и понатаму да умираат луѓето за вода, да исчезнуваат прекрасни видови на животни и растенија од сликата на Земјата. Ајде да ги промениме нашето размислување и навиките и да придонесеме кон подобро утре …

%d bloggers like this: