Што можеш ТИ да направиш во врска со е-отпадот?

Бидејќи цела 2011 година напорно работевме на промоција на одговорното управување со отпад, така и ќе завршиме. Ова е последниот од серијата написи со акцент на е-отпадот. Продолжуваме следната година …

Како што и предходно пишувавме, е-отпадот во моментов е најбрзо растечка компонента на цврстиот комунален отпад, а тоа се должи на фактот што технолошкиот развој е најголем до сега. Светските податоци покажуваат дека во моментов мобилните телефони и компјутерите предизвикуваат најмногу проблеми бидејки тие се најчесто заменувани (од од електронската опрема).
За пример еве неколку информации:
•    Просечниот работен век на компјутерите во развиените земји опаднал од 6 години во 1997-ма, на само 2 години во 2005-та.
•    Мобилните телефони во развиените земји имаат животен век од одвај 2 години.
•    Во 2010-та на светскиот пазар во употреба се пуштени 716 милиони нови компјутери кои на депониите ќе завршат за две години.
•    Се проценува дека 50 милиони тони е-отпад се создава секоја година, а само 15-20% од него се рециклира.

Главното прашање е „Што можеш ТИ да направиш во врска со е-отпадот?“

Секој продукт кој го купуваме – од нов телевизор до сендвичот за ручек – морал да биде дизајниран, произведен од некоја суровина, спакуван, транспортиран, продаден, употребен и на крај фрлен. Тоа значи дека истиот често може да заврши во земјата повторно, но овој пат како ѓубре.
Еве размислете, понекогаш купуваме електрични уреди и ситници за чија изработка се употребени скапоцени ресурси, потрошено е големо количество на енергија, транспортирани се на големи далечини и на крај завршуваат во земјата како нејзин отров, без воопшто да бидеме свесни за тоа.

3Р стратегијата – рециклирај, реупотреби, редуцирај (3R strategy – recycle, reuse, reduce) има за цел да ја намали количината на отпад која завршува на депониите. Поставувањето на едноставни прашања може да ни помогне да внесеме мали измени во секојдневното однесување кои ќе предизвикаат големи влијанија врз животната средина, другите луѓе, па и врз нас самите.

Ако сакаш да и помогнеш на животната средина да остане чиста, а ти да имаш добро здравје, прашањата кои треба да се имаат на ум кога се оди на купување се:
1.    Дизајн – Дали може да бидам поодговорен во своето купување?
2.    Количина – Дали поседувам некои електрични производи кои не ми се многу потребни?
3.    Дали може да рециклирам некои од предметите кои веќе не се за употреба?

ПРЕПОРАКА: Купувај помалку
Немој да ја менуваш електричната и електронска опрема само за да бидеш во тренд со најновите технолошки пронајдоци. Или доколку веќе има одлука за таков чекор, погрижи се на опремата да го има знакчето за Eco-friendly производи. Ова знакче означува производи кои може да се рециклираат и не ја загадуваат природата во големи размери.
–    Чувај ги своите работи подолго. Запрашај се дали навистина ти треба нов мобилен или можеби една надоградба ќе заврши работа.
–    Користи виртуелни сервиси. На пример, наместо да купиш CD можеш да го симнеш твојот омилен албум од интернет.

ПРЕПОРАКА: Реупотреба пред купување нешто ново
–    Донирај. Доколку стариот компјутер, мобилен, телевизор итн. си го заменил со нов, а истиот апарат е сеуште функционален, донирајте му го на некого кој има потреба од него. На тој начин ќе постигнеш еколошки, но и економски бенефит.
–    Избирај продукти кои може да се реупотребат.
–    Позајми. Работи кои ти требаат повремено подобро е да ги позајмиш од пријател.
–    Купувај половни работи. Ваквото купување штеди ресурси.
–    Поправи.

ПРЕПОРАКА: Рециклирај го е-отпадот
–    Рециклирај. Е-отпадот од дома и од канцеларија не го фрлај покрај контејнерите за севкупниот отпад, туку однеси го на местата за собирање на е-отпад. Може да се договорш со фирмите кои нудат можност да го преземат стариот апарат и да го рециклираат. Има и фирми кои ја преземаат старата опрема и со одредена доплата ја заменуваат со нова.
–    Купувај производи од рециклирани материјали. Со купување на такви производи помагаш да се затвори кругот на животната средина. Истовремено го развиваш пазарот за рециклирани производи и го поддржуваш економскиот развој.

И на крај, пред да го донираш или предадеш својот компјутер или мобилен на рециклирање, немој да заборавиш да ги отстраниш своите лични и друг вид на битни информации од нив.
Сите информации поврзани со е-отпадот во Република Македонија може да ги најдете на страницата www.e-otpad.mk.

Responsibility is just the difference between knowing about something and doing something to make it better (Sewel, 1998)

Напишете коментар

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Промени )

Twitter слика

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Промени )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Промени )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Промени )

Connecting to %s