Црната вода …

Пред некој ден, на вести имаше прилог за истекување на отпадна вода од депонијата Дрисла во Маркова Река и изјава на првиот човек на ЈП „Дрисла“, во која меѓудругото тој вели „Таа во принцип изгледа страшно, мислам, водава кога ќе ја видите црна, но таа е црна затоа што поминува низ отпадот. Таа сигурно содржи опасни материи, дефинитивно, како што содржи секоја канализациона цевка, да кажеме, сигурно концентрациите се поголеми.“ Целосната изјава и прилог за настанот може да погледнете на следниот линк.

Не сакајќи да останам рамнодушна на она што се случува со животната средина би сакала да укажам што всушност се наоѓа во таа отпадна вода и зошто таа не само што изгледа страшно, туку е навистина страшна за околината и за здравјето на луѓето.

Главните потенцијални влијанија врз животната средина поврзани со исцедокот од депонијата се загадувањата на подземните и на површинските води. Во депонија која добива мешавина на општински, комерцијалeн и мешовит индустриски отпад, но исклучува значителни износи на специфичeн хемиски отпад, исцедокот од депонијата може да се карактеризира како воден раствор на четири групи на загадувачи:

  • Растворени органски материи – алкохоли, киселини, алдехиди, шеќери со краток синџир итн.
  • Неоргански макрокомпоненти – калциум, магнезиум, натриум, калиум, амониум, железо, манган, алуминиум, хлориди, сулфати и водород карбонат.
  • Тешки метали: кадмиум, хром, жива, бакар, олово, никел и цинк.
  • Ксенобиотични органски соединенија (XOCs) како што халогенирани органски соединенија (ПХБ[1], диоксини) со потекло од домаќинствата или индустриските хемикалии. Овие соединенија, меѓудругото, вклучуваат и различни ароматични јаглеводороди, феноли, хлорирани алифатски соединенија, пестициди и пластификатори.

Во исцедокот од депониите може да се најдат и други соединенија, како на пример борати, сулфиди, арсенати, селенати, бариум, литиум и кобалт.

Табелите[2] подолу ги покажуваат можните здравствени ефекти на некои хемикалии кои можат да се најдат во отпадот од домаќинствата и кои завршуваат во депонија. Ако истите не се правилно контролирани може да „истечат“ во животната средина, во форма на исцедок од депонијата. Во нашиот случат тоа е „црната вода“ која се влева во реката.

Табела 1:

Хемикалија

Извор

Здравствени ефекти при  акутна изложеност

Толуен/ксилен

Лепила и бои

Еуфорија, конвулзии, кома …

Феноли и крезоли

Бои

Огнена болка во устата и грлото, гадење, повраќање, дијареа …

Бензен

Растворувач, почетен материјал во хемиските производства

Единечна изложеност веројатно нема да предизвика проблем.

Никел

Производство на батерии, боење на керамика и стакло

Кожа – иритација и дерматитис
Голтање – стоматитис, гингивитис и можна дијареа.

Кадмиум смеси

Бои и батерии

Голтање – мали количини – гадење и дијареја во рок од 15-30 минути. Поголеми количини влијаат на метаболизмот на калциум и цинк, предизвикува фацијален и пулмонален едем.
Кожа – иритација.

Олово

Оловна боја, керамика, козметика

Опасни болки во стомакот, дијареа со црна столица, повраќање, хипотензија, грчеви, главоболка, конфузија, сонливост, кома …

Жива

Лампи, термометри

Крвава дијареа, дехидрација, циркулаторен колапс, протеинурија и ренална инсуфициенција…

Табела 2:

Хемикалија

Здравствени ефекти при хронична изложеност

Толуен/ксилен

Вентрикуларни аритмии, хепатална и бубрежна некроза

Феноли и крезоли

Ренална инсуфициенција

Бензен

Хематолошки абнормалности

Никел

Кадмиум смеси

Пареи – анемија, оштетување на бубрезите, можен рак на простатата и на белите дробови.

Олово

Анорексија, болки во стомакот и запек. Токсичен мегаколон, главоболки, замор, депресија, проксимална ренална тубуларна дисфункција, хронична нефропатија и хипертензија.

Жива

ЦНС (централен нервен систем) – раздразливост, тресење, губење на меморијата, напади, кома
Респираторни – некротизирачки бронхитис, белодробен едем, ARDS, белодробна хеморагија.
ГИ (гастроинтестинален) – метален вкус, повраќање, дијареа, стоматитисБубрежни – протеинурија, хематурија и акутна ренална инсуфициенција
Хематолошки – тромбоцитопенија …

Напоменувам дека информациите презентирани во овој пост не се однесуваат директно на составот на исцедокот од депонијата Дрисла, туку даваат генерални информации за најчестите загадувања од депониите и имаат за цел да го привлечат вниманието кон превземање на мерки за заштита на животната средина, со цел заштита на нашето здравје. Истовремено уште еднаш укажувам на потребата од правилно и одговорно управување со отпадот.

Останува да веруваме дека колекторот кој ќе го прочистува исцедокот од Дрисла ќе биде готов за два месеца и да се надеваме дека никогаш повеќе нема да ја видиме оваа слика со црна вода.


[1] ПХБ или Полихлорираните бифенили се среќаваат во е-отпадот, кој завршува на депониите. Тие многу се користат при производството на трансформатори и во кондензатори. Токсични се и може да имаат сериозни ефекти врз црниот дроб, нервниот и репродуктивниот систем и може да предизвикаат рак .

[2] Табелите се превземени од следниот линк

Напишете коментар

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Промени )

Twitter слика

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Промени )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Промени )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Промени )

Connecting to %s